Gumanitar yo‘nalishlarda xorijiy tillar kafedrasida 21 nafar professor-o‘qituvchi mavjud, shundan 16 nafari asosiy shtatda faoliyat ko‘rsatadi. Kafedrada 2 nafar PhD (Z. Shirnazarova, O. Fozilov), 4 nafar katta o‘qituvchi ( V. Samadova , Sh. Alimova, Z. Berdiyeva, L. Mirzoyeva), 10 nafar o‘qituvchi va 5 nafar o‘rindosh o‘qituvchi faoliyat yuritib kelmoqda. Kafedraning ilmiy salohiyati 12 % ni tashkil etadi.
Bugungi kunda kafedra 60110900 — Xorijiy til va adabiyoti: nemis tili (bakalavr) hamda 60112600 — Maktabgacha va boshlang‘ich ta’limda xorijiy til: ingliz tili (bakalavr) yo‘nalishlari uchun ingliz va nemis tilini o‘qitish bilan shug‘ullanadi.
2021Kafedra tashkil etilgan yil
21Professor-o‘qituvchilar soni
16Asosiy shtatdagi o‘qituvchilar
12 %Kafedraning ilmiy salohiyati
60110900
Xorijiy til va adabiyoti: nemis tili
60112600
Maktabgacha va boshlang‘ich ta’limda xorijiy til: ingliz tili (bakalavr)
Asosiy faoliyat
Ingliz va nemis tillarini zamonaviy metodika asosida o‘qitish, til kompetensiyalarini rivojlantirish.
Gumanitar yo‘nalishlarda xorijiy tillar kafedrasi tarkibi
Shirnazarova Zamira Allaberdiyevna
p.f.f.d. PhD, kafedra mudiri
Fozilov Odil Yuldashevich
f.f.f.d.PhD, vb. dotsent
Berdiyeva Zulfiya Safarovna
Katta o‘qituvchi
Mirzoyeva Laylo Raxmonovna
Katta o‘qituvchi
Alimova Shahnoza Yaxshiboyevna
Katta o‘qituvchi
Samadova Visola Baxtiyor qizi
Katta o‘qituvchi
Eshquvvatova Gulasal Abdulla qizi
O‘qituvchi
Axmedova Adolat Ravshan qizi
O‘qituvchi
Hayitova Sanobar Poyon qizi
O‘qituvchi
Qobilova Kamola Azamatovna
O‘qituvchi
Tursunaliyev Shaxzod Sherali o‘g‘li
O‘qituvchi
Ostonov Asqar Nuriddinovich
O‘qituvchi
Mirzayeva Feruza Samidjonovna
O‘qituvchi
Aliyeva Zimixol Ashurqulovna
O‘qituvchi
Norqobilov Sanjar Raxmat o‘g‘li
O‘qituvchi
Kurbanniyazova Manzura Radjapovna
O‘qituvchi
Xalqaro hamkorlik va akademik almashinuv dasturlari
Gumanitar yo‘nalishlarda xorijiy tillar kafedrasi xorijiy oliy ta’lim tashkilotlari bilan samarali hamkorlik o‘rnatishni maqsad qilgan. Ushbu hamkorlik talaba va professor-o‘qituvchilar almashinuvi, ikki tomonlama tajriba almashish, qo‘shma ta’lim dasturlarini ishlab chiqish va sifatli kadrlar tayyorlash imkoniyatlarini yaratishga xizmat qiladi.
Ilmiy-tadqiqot yo‘nalishida qo‘shma tadqiqot loyihalarini amalga oshirish, xalqaro konferensiyalar tashkil etish va ilmiy maqolalar chop etish rejalashtirilgan. Zamonaviy innovatsiyalarni o‘zlashtirish, ilg‘or tajribalarni amaliyotda qo‘llash va yangi texnologiyalarni o‘rganish ham hamkorlikning asosiy yo‘nalishlaridan biridir.
Hamkor universitetlar
GOETHE INSTITUT (Germaniya Federativ Respublikasi)
UNIVERSITÄT MÜNSTER (Germaniya Federativ Respublikasi)
IDS LEIBNIZ INSTITUT FÜR DEUTSCHE SPRACHE (Germaniya Federativ Respublikasi)
SENIOREN EXPERTEN SERVICE (Germaniya Federativ Respublikasi)
KAZAN FEDERAL UNIVERSITETI (Rossiya Federatsiyasi)
IFINS- INSTITUT FÜR INTERNATIONALE SPRACHEN (Germaniya Federativ Respublikasi)
DAAD- DEUTSCHER AKADEMISCHER AUSTAUSCHDIENST (Germaniya federativ respublikasi)
PÄDAGOGISCHE HOCHSCHULE HEIDELBERG (Germaniya Federativ Respublikasi)
Tadbirlar, ilmiy tadbirlar va xalqaro konferensiyalar
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Ma’muriy islohotlar doirasida oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar sohasida davlat boshqaruvini samarali tashkil qilish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 2023-yil 4-iyuldagi PQ-200 qarori ijrosini ta’minlash maqsadida Termiz davlat pedagogika instituti Tillar fakulteti Gumanitar yo‘nalishlarda xorijiy tillar kafedrasi hamda “ARES” ilmiy jurnali hamkorligida xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya tashkil etildi.
2025-yilning 11-12-aprel kunlari “Globallashuv sharoitida tilshunoslik va xorijiy tillarni o‘qitishning zamonaviy tendensiyalari” mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya o‘tkazildi.
1-sho‘ba. Tilshunoslikning dolzarb muammolari: zamonaviy tendensiyalar va tadqiqotlar
2-sho‘ba. Zamonaviy ta’limda pedagogika va chet tillarini o‘qitishning innovatsion metodlari
3-sho‘ba. Qiyosiy va chog‘ishtirma tilshunoslik masalalari
4-sho‘ba. Jahon va o‘zbek adabiyotida tarjima muammolari va badiiy tarjima: tadqiqotlar, muammolar va yechimlar
Konferensiyada institut rektori, soha prorektorlari, vohamizdagi yetakchi professorlar hamda Afg‘oniston, Hindiston, Qozog‘iston, Rossiya, Germaniya singari mamlakatlardan 100 dan ortiq tadqiqotchi-olimlar onlayn hamda oflayn tarzda ishtirok etishdi.
Kafedra akkreditatsiyasi, sertifikatlari va qayta aloqa tizimi
Kafedraning barcha o‘qituvchilari C1 darajadagi xalqaro va milliy sertifikatlarga ega.
Mutaxassislik fanlari, “Ikkinchi xorijiy til (nemis, ingliz tillari)” hamda “Kasbiy sohada xorijiy til (ingliz tili)” fanlari CEFR talablari asosida tuzilgan bo‘lib, o‘quv dasturlari A1 darajadan C1 darajagacha bo‘lgan mavzularni qamrab oladi.
2025-2026 o‘quv yilida Xorijiy til va adabiyoti: nemis tili ta’lim yo‘nalishini xalqaro akkreditatsiyadan o‘tkazish rejalashtirilgan.
Talabalar fikr-mulohazalari
Kafedrada talabalar fikrini tinglash va baholash jarayonining shaffofligini ta’minlash maqsadida qayta aloqa mexanizmi yo‘lga qo‘yilgan.
Apellyatsiya jarayoni
Yakuniy nazorat natijalari e’lon qilingandan so‘ng 24 soat ichida talabalar kafedra apellyatsiya komissiyasiga murojaat qilish imkoniyatiga ega.
Doimiy fikr-mulohazalar
Ta’lim sifati bo‘yicha so‘rovnomalar va tahliliy hisobotlar muntazam o‘tkaziladi hamda murojaatlar o‘rganiladi.
Talabalar hayoti
Kafedra qoshida talabalarning ingliz va nemis tilini chuqurroq o‘rganishiga yo‘naltirilgan to‘garaklar tashkil etilgan. Ushbu to‘garaklar orqali talabalar til o‘rganish bo‘yicha interaktiv mashg‘ulotlarda ishtirok etish, amaliy nutq ko‘nikmalarini rivojlantirish va xalqaro sertifikat olishga tayyorgarlik ko‘rish imkoniyatiga ega bo‘ladilar.
“Bookworms”
Turi: ingliz tilida fan to‘garagi
Rahbarlar: Samadova V., Aliyeva Z.
A’zolar soni: 15 nafar
“Erste Schritte”
Turi: nemis tilida fan to‘garagi
Rahbar: Ostonov A.
A’zolar soni: 20 nafar
“Landeskunde”
Turi: nemis tilida fan to‘garagi
Rahbar: Axmedova A.
A’zolar soni: 12 nafar
“Yosh olimlar”
Turi: ilmiy to‘garak
Rahbar: Eshquvvatova G.
A’zolar soni: 18 nafar
Ma’naviy-ma’rifiy tadbirlar
Gumanitar yo‘nalishlarda xorijiy tillar kafedrasida ma’naviy-ma’rifiy ish rejasi ishlab chiqilgan va tasdiqlangan. Ish reja asosida belgilangan kunlarda barcha tadbirlar o‘z vaqtida o‘tkazilib, bayonnomalar rasmiylashtirilgan. 2024/2025-yillarda amalga oshirish bo‘yicha “Yo‘l xaritasi”da belgilangan vazifalar reja asosida amalga oshirilmoqda.
Kafedrada yoshlarni madaniyat, san’at, jismoniy tarbiya va sportga keng jalb etish, yoshlarda axborot texnologiyalaridan foydalanish ko‘nikmalarini shakllantirish, kitobxonlikni targ‘ib qilish, xotin-qizlar bandligini ta’minlash hamda yoshlarni ona Vatanga, oilaga, mustaqillik g‘oyalariga muhabbat va sadoqat ruhida tarbiyalash bo‘yicha keng ishlar amalga oshirilmoqda.
60110900 — Xorijiy til va adabiyoti: nemis tili yo‘nalishida o‘qitiladigan asosiy fanlar
Ta’lim yo‘nalishi: 60110900 — Xorijiy til va adabiyoti: nemis tili (bakalavriat). Quyidagi ro‘yxat kafedrada o‘qitiladigan asosiy mutaxassislik va majburiy fanlar uchun namunaviy tarkib sifatida berildi.
Nemis tilining amaliy kursi
Amaliy grammatika
Amaliy fonetika
O‘qish va yozish amaliyoti
Og‘zaki nutq amaliyoti
Nemis tilining nazariy grammatikasi
Nemis tilining nazariy fonetikasi
Nemis tili leksikologiyasi
Nemis tili stilistikasi va matn tahlili
Nemis tili tarixi
Nemis adabiyoti tarixi
Nemis tilida so‘zlashuvchi mamlakatlar mamlakatshunosligi
Tarjima nazariyasi va amaliyoti
Nemis tilini o‘qitish metodikasi
Nemis va o‘zbek tillarining qiyosiy tipologiyasi
Ikkinchi xorijiy til
Majburiy fanlar bo‘yicha namunaviy savollar banki
Har bir fan bo‘yicha 5 tadan namunaviy savol kiritildi. Savollar fanlarning tasdiqlangan sillabusi, ishchi dasturi va nazorat shakliga muvofiq kafedra tomonidan yangilanib borilishi mumkin.
1. Nemis tilining amaliy kursi — namunaviy savollar
Nemis tilida Perfekt va Präteritum zamonlarining qo‘llanishidagi asosiy farqlarni misollar bilan tushuntiring.
Hauptsatz va Nebensatzda so‘z tartibi qanday shakllanadi?
Ajraladigan va ajralmaydigan old qo‘shimchali fe’llarga misollar keltiring.
“Universitätsleben” mavzusida qisqa dialog tuzing.
B1–B2 darajadagi matn mazmunini qisqacha bayon qilish usullarini ko‘rsating.
2. Amaliy grammatika — namunaviy savollar
Nemis tilida artikl va sifatlarning turlanish qoidalarini tushuntiring.
Konjunktiv II shakli istak, taxmin va muloyim iltimosni ifodalashda qanday qo‘llanadi?
Aktiv gapni Passiv gapga aylantirish bosqichlarini misol bilan ko‘rsating.
Relativsätze tuzishda nisbiy olmoshlarning kelishiklarga ko‘ra o‘zgarishini izohlang.
Akkusativ va Dativni talab qiluvchi predloglarni misollar bilan guruhlang.
3. Amaliy fonetika — namunaviy savollar
Nemis tilidagi cho‘ziq va qisqa unlilar talaffuzidagi farqlarni tushuntiring.
“ich-Laut” va “ach-Laut” tovushlarining hosil bo‘lish o‘rnini qiyoslang.
Nemischa qo‘shma so‘zlarda urg‘u qaysi tamoyil asosida qo‘yiladi?
Darak, so‘roq va buyruq gaplarning intonatsion xususiyatlarini tavsiflang.
Berilgan nemischa so‘zni fonetik transkripsiya qilish tartibini izohlang.
4. O‘qish va yozish amaliyoti — namunaviy savollar
Global, selektiv va batafsil o‘qish strategiyalari o‘rtasidagi farq nimada?
Nemis tilidagi argumentativ esse qanday tarkibiy qismlardan tuziladi?
Matnning asosiy g‘oyasi va tayanch fikrlarini ajratish usullarini tushuntiring.
Rasmiy elektron xat yozishda qo‘llanadigan murojaat va yakunlovchi iboralarni keltiring.
Iqtibos keltirish va parafraz qilishda akademik halollik talablari qanday bajariladi?
5. Og‘zaki nutq amaliyoti — namunaviy savollar
Monologik va dialogik nutqning o‘ziga xos xususiyatlarini qiyoslang.
Munozarada fikrni asoslash uchun ishlatiladigan nemischa bog‘lovchi iboralarni keltiring.
Nemis tilidagi nutq odobi va rasmiy murojaat shakllarini tushuntiring.
5 daqiqalik taqdimotni rejalashtirish va bayon etish bosqichlarini ko‘rsating.
Og‘zaki nutqni baholashda ravonlik, aniqlik va talaffuz mezonlari qanday qo‘llanadi?
6. Nemis tilining nazariy grammatikasi — namunaviy savollar
Nemis tilidagi so‘z turkumlarini tasniflash mezonlarini tushuntiring.
Nemis gapining “Feldermodell” modeli qanday qismlardan iborat?
Fe’l valentligi nazariyasining gap tuzilishidagi ahamiyatini izohlang.
Ot va fe’lning grammatik kategoriyalarini qiyosiy tavsiflang.
Nemis tilidagi analitik va sintetik grammatik shakllarga misollar keltiring.
7. Nemis tilining nazariy fonetikasi — namunaviy savollar
Fonema va allofon tushunchalari o‘rtasidagi farqni tushuntiring.
Nutq tovushlarining artikulyatsion va akustik xususiyatlari qanday o‘rganiladi?
Nemis tilida bo‘g‘in tuzilishi va bo‘g‘in chegarasi qanday aniqlanadi?
Prosodika tarkibiga kiruvchi urg‘u, ritm va intonatsiyani tavsiflang.
Adabiy talaffuz me’yorlari bilan hududiy talaffuz variantlarini qiyoslang.
8. Nemis tili leksikologiyasi — namunaviy savollar
So‘zning denotativ va konnotativ ma’nosi o‘rtasidagi farq nimada?
Polisemiya va omonimiya hodisalarini misollar bilan tushuntiring.
Nemis tilidagi frazeologik birliklarning asosiy turlarini tavsiflang.
Komposition va Derivation orqali so‘z yasalishini qiyoslang.
Nemis tili lug‘at tarkibidagi o‘zlashma so‘zlarning manbalari va vazifalarini izohlang.
9. Nemis tili stilistikasi va matn tahlili — namunaviy savollar
Nemis tilining asosiy funksional uslublarini sanang va tavsiflang.
Metafora, metonimiya va epitetning uslubiy vazifalarini misollar bilan tushuntiring.
Matndagi kohesiya va koherensiya vositalari qanday aniqlanadi?
Muallif pozitsiyasi va matnning pragmatik maqsadini tahlil qilish usullarini ko‘rsating.
Badiiy va publitsistik matnlarning til xususiyatlarini qiyoslang.
10. Nemis tili tarixi — namunaviy savollar
German tillari oilasida nemis tilining o‘rnini tushuntiring.
Althochdeutsch, Mittelhochdeutsch va Neuhochdeutsch davrlarini tavsiflang.
Ikkinchi undoshlar siljishi nemis tilining shakllanishiga qanday ta’sir ko‘rsatgan?
Martin Lyuter tarjimalarining adabiy nemis tili rivojidagi ahamiyatini izohlang.
Zamonaviy nemis adabiy tili me’yorlarining shakllanish bosqichlarini ko‘rsating.
11. Nemis adabiyoti tarixi — namunaviy savollar
“Sturm und Drang” adabiy oqimining asosiy g‘oyalari nimalardan iborat?
Veymar klassitsizmi va uning yirik namoyandalarini tavsiflang.
Nemis romantizmining mavzu va badiiy xususiyatlarini tushuntiring.
XX asr nemis adabiyotining asosiy davrlari va mualliflarini sanang.
Badiiy asarni tarixiy-adabiy kontekstda tahlil qilish usulini izohlang.
12. Nemis tilida so‘zlashuvchi mamlakatlar mamlakatshunosligi — namunaviy savollar
Germaniya Federativ Respublikasining siyosiy va ma’muriy tuzilishini tavsiflang.
Germaniyaning federal yerlaridan beshtasini va ularning markazlarini ayting.
Germaniya ta’lim tizimining asosiy bosqichlarini tushuntiring.
Germaniya, Avstriya va Shveysariyaning madaniy xususiyatlarini qiyoslang.
O‘zbekiston va Germaniya o‘rtasidagi ta’lim hamkorligiga misollar keltiring.
13. Tarjima nazariyasi va amaliyoti — namunaviy savollar
Tarjimada ekvivalentlik va adekvatlik tushunchalarini izohlang.
Leksik va grammatik tarjima transformatsiyalariga misollar keltiring.
Nemis tilidagi qo‘shma otlarni o‘zbek tiliga tarjima qilish usullarini ko‘rsating.
“Soxta do‘stlar” tarjimada qanday xatolarga sabab bo‘lishi mumkin?
Frazeologik birliklarni tarjima qilish strategiyalarini tushuntiring.
14. Nemis tilini o‘qitish metodikasi — namunaviy savollar
CEFR darajalari va kommunikativ kompetensiya tarkibini tushuntiring.
Kommunikativ yondashuvning asosiy tamoyillari nimalardan iborat?
Nemis tili darsining maqsad, bosqich va natijalarini rejalashtirish tartibini ko‘rsating.
Formativ va summativ baholash usullarini qiyoslang.
Raqamli vositalardan nemis tili darsida samarali foydalanishga misollar keltiring.
15. Nemis va o‘zbek tillarining qiyosiy tipologiyasi — namunaviy savollar
Nemis va o‘zbek tillaridagi so‘z tartibini qiyoslang.
Har ikki tilning morfologik tipini izohlang.
Nemis tilidagi artikl kategoriyasining o‘zbek tilida ifodalanish usullarini ko‘rsating.
Nemis va o‘zbek tillaridagi zamon hamda kelishik kategoriyalarini qiyoslang.
Til interferensiyasi natijasida yuzaga keladigan tipik xatolarga misollar keltiring.
16. Ikkinchi xorijiy til — namunaviy savollar
Ikkinchi xorijiy tilni o‘rganishda birinchi xorijiy til tajribasidan qanday foydalaniladi?
Ijobiy va salbiy til transferiga misollar keltiring.
Yangi leksikani o‘zlashtirishning samarali strategiyalarini tushuntiring.
CEFR asosida til darajasini aniqlash mezonlarini sanang.
Tinglab tushunish, gapirish, o‘qish va yozish ko‘nikmalarini integratsiyalash usullarini izohlang.
Kurs ishlari mavzulari banki
Quyidagi mavzular “Xorijiy til va adabiyoti: nemis tili” yo‘nalishi uchun namunaviy bo‘lib, fan dasturi va talabaning ilmiy qiziqishiga ko‘ra aniqlashtiriladi.
Nemis tilini kommunikativ yondashuv asosida o‘qitishda og‘zaki nutq kompetensiyasini rivojlantirish.
Nemis tilidagi ajraladigan fe’llarni o‘rgatishning interaktiv usullari.
Raqamli platformalar yordamida nemis tili lug‘at boyligini oshirish.
Nemis va o‘zbek tillaridagi frazeologik birliklarning qiyosiy tahlili.
Nemis tilida qo‘shma so‘zlarning yasalishi va ularni o‘qitish masalalari.
Mamlakatshunoslik materiallari orqali madaniyatlararo kompetensiyani shakllantirish.
Nemis tilini o‘rganuvchi o‘zbek talabalar nutqidagi grammatik xatolar tahlili.
Loyiha asosida o‘qitish texnologiyasining nemis tili darslaridagi samaradorligi.
Nemis tilidagi qo‘shma otlarni o‘zbek tiliga tarjima qilish usullari.
Bitiruv malakaviy ishlari (BMI) mavzulari banki
BMI mavzulari kafedra yig‘ilishi qarori, ilmiy rahbar tavsiyasi va ta’lim yo‘nalishining malaka talablariga muvofiq tasdiqlanadi.
Zamonaviy nemis tilidagi konseptual metaforalarning lingvomadaniy xususiyatlari.
Nemis va o‘zbek badiiy matnlarida milliy-madaniy birliklarning tarjimasi.
Nemis tilidagi media diskursning leksik-stilistik xususiyatlari.
Nemis tilidagi frazeologizmlarda inson xarakterining ifodalanishi.
Zamonaviy nemis yoshlar tili: leksik va pragmatik xususiyatlar.
Kasbiy yo‘naltirilgan nemis tili leksikasini o‘qitish metodikasi.
Nemis tilidagi modal birliklarning korpus asosidagi tahlili.
Nemis siyosiy diskursida manipulyativ til vositalarining qo‘llanishi.
Nemis va o‘zbek tillaridagi murojaat shakllarining qiyosiy-pragmatik tahlili.
CEFR talablari asosida nemis tilida yozma nutqni baholash mezonlari.
Magistrlik dissertatsiyalari mavzulari banki
Mazkur mavzular nemis tili, tilshunoslik, adabiyotshunoslik, tarjimashunoslik va xorijiy til o‘qitish metodikasi yo‘nalishlari uchun namunaviy ilmiy mavzular hisoblanadi.
Nemis va o‘zbek tillarida pedagogik diskursning lingvopragmatik xususiyatlari.
Nemis tilidagi raqamli kommunikatsiyada yangi so‘zlar va ularning semantik rivoji.
Nemis-o‘zbek tarjimasida lingvomadaniy realiyalarni berish strategiyalari.
Nemis tilidagi ilmiy matnlarning diskursiv va stilistik xususiyatlari.
Nemis tilini o‘qitishda sun’iy intellekt vositalaridan foydalanish metodikasi.
Nemis adabiyotida migratsiya va identiklik konseptlarining badiiy talqini.
Nemis va o‘zbek tillaridagi emotsional konseptlarning kognitiv-semantik tahlili.
Nemis tilini o‘qitishda formativ baholashning talaba motivatsiyasiga ta’siri.
Nemis tilidagi frazeologik birliklarning elektron korpus asosidagi tahlili.