TERMIZ DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI
TA’LIM SIFATINI TA’MINLASH BO‘LIMI TO‘G‘RISIDA NIZOM
1-bob. UMUMIY QOIDALAR
1. Ushbu Nizom Termiz davlat pedagogika instituti (keyingi o‘rinlarda — Institut) Ta’lim sifatini ta’minlash bo‘limining (keyingi o‘rinlarda — Bo‘lim) maqomi, asosiy maqsad, vazifa va funksiyalari, huquq va majburiyatlari, faoliyatini tashkil etish tartibi, tuzilmasi, boshqa tarkibiy bo‘linmalar bilan o‘zaro hamkorligi hamda hisobdorlik masalalarini belgilaydi.
2. Bo‘lim Institutning tarkibiy bo‘linmasi bo‘lib, oliy ta’lim jarayonining barcha bosqichlarida — o‘quv-uslubiy, ilmiy-tadqiqot, tarbiyaviy va tashkiliy-boshqaruv faoliyatida — ta’lim sifatini ta’minlash bo‘yicha yagona, yaxlit va uzluksiz tizimni shakllantirish, joriy etish, qo‘llab-quvvatlash va muntazam takomillashtirishga mas’ul bo‘linma hisoblanadi.
3. Bo‘lim o‘z faoliyatini O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlariga, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmon, qaror va farmoyishlariga, Vazirlar Mahkamasining qarorlariga, Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining me’yoriy-huquqiy hujjatlariga, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Ta’lim sifatini ta’minlash milliy agentligi (keyingi o‘rinlarda — Agentlik) tomonidan belgilangan sifat mezonlari, akkreditatsiya talablari va uslubiy tavsiyalarga, Kengash qarorlariga hamda ushbu Nizomga asosan amalga oshiradi.
4. Bo‘lim o‘z faoliyatida quyidagi asosiy tamoyillarga amal qiladi:
- qonuniylik va me’yoriy asoslanganlik — barcha faoliyat amaldagi qonunchilik va me’yoriy hujjatlarga muvofiq amalga oshiriladi;
- talaba manfaatlarini ustuvor qo‘yish — sifatni ta’minlashning yakuniy mezoni — talabaning bilim, ko‘nikma va kompetensiyalar darajasi hamda uning ta’lim tajribasi sifatidir;
- dalillarga asoslanganlik — barcha xulosa va tavsiyalar taxminlarga emas, balki tizimli yig‘ilgan ma’lumot, monitoring va tahlil natijalariga tayanadi;
- uzluksiz takomillashtirish — sifatni ta’minlash bir martalik chora emas, balki “rejalashtirish — amalga oshirish — tekshirish — takomillashtirish” (Reja — Amalga oshirish — Tahlil — Harakat) siklidagi doimiy jarayon sifatida tashkil etiladi; (To‘liq operatsion tartib va majburiy yillik PDCA yozuvi 1-ILOVAda keltirilgan.)
- manfaatdor tomonlarning keng ishtiroki — talabalar, professor-o‘qituvchilar, bitiruvchilar, ish beruvchilar va jamiyat vakillari sifatni ta’minlash jarayonining faol ishtirokchisi hisoblanadi;
- ochiqlik va shaffoflik — sifatga oid ma’lumot va hisobotlar jamoatchilikka ochiq taqdim etiladi;
- mustaqillik va xolislik — Bo‘limning monitoring, tahlil va baholash natijalari mustaqil, xolis xarakterga ega bo‘lib, ular boshqa tarkibiy bo‘linmalar tomonidan bevosita boshqarilmaydi;
- hamkorlik va qo‘llab-quvvatlovchi yondashuv — Bo‘lim faoliyati “nazorat qiluvchi-jazolovchi” emas, balki kafedra va fakultetlarga ko‘maklashuvchi, ularning sifat salohiyatini oshiruvchi hamkor sifatida tashkil etiladi.
6. Bo‘lim o‘z faoliyatida foydalanadigan asosiy tushunchalar
- ta’lim sifati
- ta’lim mazmuni, jarayoni, muhiti va natijalarining davlat ta’lim standartlari, malaka talablari va manfaatdor tomonlar (talabalar, ish beruvchilar, jamiyat) ehtiyojlariga muvofiqlik darajasi;
- sifatni ta’minlash
- ta’lim sifatining belgilangan talablarga muvofiqligini oldindan kafolatlash, qo‘llab-quvvatlash va uzluksiz yaxshilashga qaratilgan yaxlit, tizimli faoliyat;
- ichki sifat ta’minoti tizimi
- Institut tomonidan mustaqil tashkil etiladigan, o‘quv, ilmiy-tadqiqot va boshqaruv faoliyati sifatini muntazam rejalashtirish, kuzatish, tahlil qilish va takomillashtirish mexanizmi;
- tashqi sifat ta’minoti (baholash, akkreditatsiya)
- Agentlik yoki boshqa vakolatli (jumladan, xalqaro) tashkilotlar tomonidan Institut yoxud uning alohida ta’lim dasturlari faoliyatining belgilangan mezonlarga muvofiqligini mustaqil baholash jarayoni;
- sifat madaniyati
- Institut jamoasining barcha a’zolari (rahbariyat, professor-o‘qituvchilar, xodimlar, talabalar) tomonidan ta’lim sifatini oshirishga bo‘lgan umumiy qadriyat, ichki mas’uliyat va tashabbuskorlik tuyg‘usi;
- uzluksiz takomillashtirish sikli (PDCA)
- Reja (Plan) — Amalga oshirish (Do) — Tahlil/Tekshirish (Check) — Harakat/Tuzatish (Act) bosqichlaridan iborat, sifatni bosqichma-bosqich yaxshilashga xizmat qiluvchi boshqaruv modeli;
- monitoring
- ta’lim jarayoni va natijalarining belgilangan ko‘rsatkichlar asosida muntazam kuzatib borilishi;
- benchmarking
- Institut ko‘rsatkichlarini yetakchi (referens) oliy ta’lim muassasalari ko‘rsatkichlari bilan tizimli taqqoslash usuli;
- reyting tizimi
- talabalar bilimini, shuningdek, professor-o‘qituvchilar faoliyatini ballar asosida baholash mexanizmi;
- risklarni boshqarish
- ta’lim sifatiga tahdid soluvchi omillarni oldindan aniqlash, ularning ehtimoli va ta’sirini baholash hamda ularga qarshi ehtiyot choralarini ko‘rish jarayoni. (To‘liq metodika va reestr 5-ILOVAda keltirilgan.)
2-bob. BO‘LIMNING ASOSIY MAQSADI VA VAZIFALARI
7. Bo‘limning asosiy maqsadi — Institutda xalqaro andozalarga mos, talaba manfaatlarini ustuvor qo‘yuvchi, uzluksiz takomillashtiriladigan, shaffof va samarali ichki sifat ta’minoti tizimini shakllantirish va rivojlantirish orqali kadrlar tayyorlash sifatini barqaror oshirish, Institutning ilmiy-pedagogik salohiyatini mustahkamlash hamda uning davlat va xalqaro akkreditatsiya talablariga muvofiqligini ta’minlashdir.
8. Quyidagilar Bo‘limning asosiy vazifalari hisoblanadi:
- (a) Institutning sifat ta’minoti siyosati va strategiyasini ishlab chiqish, uni Institutning umumiy strategik rivojlanish rejasi bilan uyg‘unlashtirish hamda amalga oshirilishini muvofiqlashtirish;
- (b) o‘quv-tarbiya va ilmiy-tadqiqot jarayonlarining davlat ta’lim standartlari, malaka talablari va o‘quv rejalariga muvofiqligini muntazam kuzatib borish va ta’minlash;
- (v) Institutda ichki sifat ta’minoti tizimini, shu jumladan, uning mezon, ko‘rsatkich va tartib-qoidalarini ishlab chiqish, joriy etish va uzluksiz takomillashtirib borish;
- (g) professor-o‘qituvchilar, xodimlar va talabalar orasida sifat madaniyatini shakllantirish, ular uchun uslubiy, metodik va amaliy ko‘maklashishni tashkil etish;
- (d) Institutni davlat va xalqaro akkreditatsiyadan o‘tkazishga tayyorgarlik ko‘rish, tegishli hujjatlarni tayyorlash va akkreditatsiya jarayonlarida Institut nomidan muvofiqlashtiruvchi vazifasini bajarish; (To‘liq ichki sinov akkreditatsiyasi tartibi 3-ILOVAda keltirilgan.)
- (e) talabalar bilimini baholashning reyting tizimi to‘g‘ri, adolatli va shaffof tarzda tashkil etilishini ta’minlash; (To‘liq tartib 6-ILOVAda keltirilgan.)
- (j) professor-o‘qituvchilarning ilmiy-pedagogik salohiyatini oshirish, ularning kasbiy rivojlanish ehtiyojlarini aniqlash va tegishli chora-tadbirlarni tashkil etishda ishtirok etish; (To‘liq mentorlik dasturi 9-ILOVAda keltirilgan.)
- (z) ta’lim sifatini oshirishga qaratilgan chora-tadbirlar samaradorligini o‘rganish maqsadida ilmiy-amaliy tadqiqotlar, so‘rovnomalar va monitoring o‘tkazish;
- (i) talabalar, bitiruvchilar, ish beruvchilar va professor-o‘qituvchilarning ta’lim sifatiga oid fikr-mulohazalarini muntazam o‘rganish, tahlil qilish va amaliy qarorlarga aylantirish;
- (k) ta’lim sifati va sifat ta’minoti bo‘yicha yillik hisobotlarni tayyorlash hamda Institut rahbariyati va jamoatchilikka taqdim etish;
- (m) ta’lim sifatini ta’minlash sohasida ilg‘or xalqaro va mahalliy tajribani o‘rganish, benchmarking tahlillarini o‘tkazish hamda ularni Institut amaliyotiga tatbiq etish bo‘yicha takliflar kiritish.
3-bob. BO‘LIMNING FUNKSIYALARI
Bo‘lim o‘ziga yuklatilgan vazifalarni bajarish uchun quyidagi yo‘nalishlar bo‘yicha funksiyalarni amalga oshiradi: