Mas’uliyatli iste’mol va organik chiqindilar boshqaruvi

Termiz davlat pedagogika institutida mas’uliyatli iste’mol va ishlab chiqarish tamoyillari chiqindilarni kamaytirish, resurslardan oqilona foydalanish hamda organik chiqindilarni qayta ishlash amaliyotlari orqali bosqichma-bosqich joriy etilmoqda. Ushbu yondashuv institutning atrof-muhit barqarorligi bo‘yicha amaliy ishlarining muhim tarkibiy qismi bo‘lib, ayniqsa oziq-ovqat bilan bog‘liq chiqindilar, yashil hudud biomassa qoldiqlari va boshqa biologik parchalanadigan materiallarni alohida boshqarishga qaratilgan.

1-oshxona
2-oshxona
3-oshxona

Oshxonalar manzili

Joylashuvni xaritada ko‘rish uchun tugmani bosing

Institutda mas’uliyatli iste’mol faqat umumiy targ‘ibot bilan cheklanmay, balki kampusning kundalik operatsion faoliyatiga ham bog‘langan. Oziq-ovqat va organik chiqindilar hosil bo‘ladigan nuqtalarda, jumladan oshxona, yashil hududlar, ma’muriy binolar va umumiy foydalanish joylarida chiqindilarni manbada ajratish, yig‘ish va keyingi qayta ishlashga yo‘naltirish amaliyoti joriy etilgan. Bu tizim chiqindilarni aralash holda chiqarib yuborish hajmini kamaytirish, foydali organik fraksiyani alohida yig‘ish va resurs aylanishi tamoyillarini kuchaytirishga xizmat qiladi.

Yig‘ilgan organik chiqindilar institutda kompostlash jarayoniga yo‘naltiriladi. Mazkur jarayonda oziq-ovqat qoldiqlari, barglar va boshqa organik biomassa saralanib, tabiiy parchalanish asosida foydali organik mahsulotga aylantiriladi. Hosil bo‘lgan kompost tabiiy o‘g‘it sifatida institut hududidagi daraxt ekish, ko‘chatlarni parvarishlash, yashil maydonlarni oziqlantirish va dekorativ o‘simliklarni saqlashda keng qo‘llaniladi. Ayrim organik materiallar mulch sifatida ishlatilib, namlikni saqlash va tuproq sifatini qo‘llab-quvvatlashga xizmat qiladi. Shu tariqa institutda organik chiqindilarni yopiq siklga yaqin amaliy model asosida qayta ishlatish yondashuvi shakllanmoqda.

Termiz davlat pedagogika institutida daraxt ekish va yashil maydonlarni oziqlantirish jarayonidan fotolavhalar

Mazkur yo‘nalish oziq-ovqat bilan bog‘liq chiqindilarni kamaytirish masalasini ham o‘z ichiga oladi. Institut sharoitida bu yondashuv oziq-ovqat mahsulotlarini saqlash va ulardan foydalanish madaniyatini yaxshilash, oshxona faoliyatida mas’uliyatli yondashuvni kuchaytirish, chiqindilarni aralashmasdan yig‘ish va talabalar hamda xodimlar orasida mas’uliyatli iste’mol odatlarini targ‘ib qilish bilan bog‘liq holda olib boriladi. Shu orqali institut campus food system doirasida hosil bo‘ladigan chiqindilarni kamaytirish va ularning ekologik ta’sirini pasaytirishga qaratilgan amaliy choralarni rivojlantirmoqda.

Tizim samaradorligini ta’minlash maqsadida chiqindilar hajmi, qayta ishlangan materiallar va qayta foydalanilgan organik resurslar bo‘yicha monitoring va ma’lumotlarni qayd etish amaliyoti yo‘lga qo‘yilgan. Shu bilan birga, seminarlar, ekologik treninglar, tushuntirish ishlari va talabalar ishtirokidagi tashabbuslar orqali mas’uliyatli iste’mol, chiqindilarni ajratish, kompostlash va resurslardan oqilona foydalanish madaniyati mustahkamlanmoqda. Ushbu faoliyatlar BRM 12 — Mas’uliyatli iste’mol va ishlab chiqarish hamda BRM 13 — Iqlim o‘zgarishiga qarshi kurash yo‘nalishlari bilan uyg‘un holda rivojlantirilmoqda.