Termiz davlat pedagogika institutida organik chiqindilarni qayta ishlash joriy etildi
Termiz davlat pedagogika instituti kampus hududida atrof-muhit barqarorligini mustahkamlash, chiqindilar hajmini kamaytirish hamda resurslardan mas’uliyatli foydalanishni rivojlantirish maqsadida organik chiqindilarni boshqarish va qayta ishlash tizimini joriy etdi. Mazkur tizim organik chiqindilarni manbada ajratish, yig‘ish, kompostlash, qayta foydalanish, monitoring qilish hamda ekologik xabardorlikni oshirish jarayonlarini o‘z ichiga oladi. Ushbu yondashuv institutning yashil kampus konsepsiyasini shakllantirishga xizmat qilmoqda.
Organik chiqindilarni yig‘ish, qayta ishlash va qayta foydalanish bo‘yicha institut amaliyoti
Organik chiqindilarni boshqarish tizimining asosiy yo‘nalishlari
1. Chiqindilarni ajratish va yig‘ish
Institutda chiqindilarni boshqarish jarayoni manbada ajratish tamoyili asosida tashkil etilgan. Kampus hududidagi asosiy faoliyat zonalari — oshxonalar, yashil hududlar, ma’muriy binolar va umumiy foydalanish joylarida chiqindilarni turkumlash uchun maxsus qutilar va tashqi konteynerlar o‘rnatilgan. Organik chiqindilar, jumladan oziq-ovqat qoldiqlari, barglar va o‘simlik chiqindilari alohida yig‘iladi hamda boshqa chiqindi turlari bilan aralashib ketmasligi ta’minlanadi. Ushbu yondashuv chiqindilarni dastlabki bosqichda to‘g‘ri ajratish orqali keyingi qayta ishlash jarayonining samaradorligini oshiradi.
2024-yil davomida kampus hududida chiqindilarni ajratish va yig‘ish uchun maxsus qutilar va konteynerlardan foydalanish amaliyoti yo‘lga qo‘yildi. Bu institutga chiqindilarni tizimli ravishda yig‘ish, ularni turkumlash va tegishli yo‘nalishlarga ajratish imkonini berdi.
![]() |
![]() |
Institut hududida chiqindilarni saralash, yig‘ish va markazlashgan tarzda olib chiqish uchun alohida qutilar hamda tashqi konteynerlar o‘rnatilgan
2. Kompostlash tizimi
Institutda yig‘ilgan organik chiqindilar kompostlash usuli orqali qayta ishlanadi. Ushbu jarayon doirasida oziq-ovqat chiqindilari va yashil biomassa quruq barglar bilan aralashtirilib, tabiiy parchalanish jarayoniga yo‘naltiriladi. Kompostlash amaliyoti chiqindilarni foydali resursga aylantirish, ularning hajmini kamaytirish va yashil hududlar uchun tabiiy o‘g‘it bazasini shakllantirishga xizmat qiladi.
Kompostlash jarayoni bosqichma-bosqich tashkil etilib, unda organik massa yig‘iladi, saralanadi, aralashtiriladi va tabiiy parchalanish uchun belgilangan joyga joylashtiriladi. Natijada hosil bo‘lgan kompost keyinchalik institut hududidagi yashil maydonlarda qo‘llaniladi.
![]() |
![]() |
Organik chiqindilar kompostlash jarayoni orqali tabiiy o‘g‘itga aylantirilmoqda
3. Qayta foydalanish va resurs samaradorligi
Qayta ishlangan organik mahsulotlar institut hududida maksimal darajada qayta foydalaniladi. Tayyor kompost yashil hududlarni oziqlantirish, dekorativ o‘simliklarni parvarishlash va tuproq unumdorligini oshirish uchun qo‘llanadi. Organik chiqindilarning ayrim qismi mulch sifatida ishlatilib, tuproqdagi namlikni saqlash va eroziyaning oldini olishga xizmat qiladi.
Ushbu yondashuv institutda resurslardan oqilona foydalanish, chiqindilarni yopiq sikl asosida qayta ishlatish va yashil hududlarni saqlash bo‘yicha amaliy natijalarni shakllantirishga yordam beradi.
![]() |
![]() |
Qayta ishlangan organik mahsulotlar institut hududidagi yashil maydonlar va ko‘chat ekish faoliyatida qo‘llanilmoqda
4. Monitoring va ma’lumotlarni boshqarish
Organik chiqindilarni boshqarish tizimining samaradorligini ta’minlash maqsadida institutda monitoring va ma’lumotlarni yig‘ish amaliyoti yo‘lga qo‘yilgan. Chiqindilar hajmi, qayta ishlangan miqdor va qayta foydalanilgan resurslar bo‘yicha ma’lumotlar muntazam ravishda qayd etiladi hamda ichki nazorat jarayonlarida tahlil qilinadi.
Monitoring natijalari organik chiqindilarni boshqarish amaliyotini baholash, chiqindilarni kamaytirish bo‘yicha ichki yondashuvlarni takomillashtirish va barqarorlik yo‘nalishidagi faoliyatni tizimlashtirishga xizmat qiladi.

Organik chiqindilarni yig‘ish, qayta ishlash va qayta foydalanish bo‘yicha ma’lumotlar muntazam ravishda qayd etib boriladi
5. Xabardorlik va jamoatchilik bilan ishlash
Organik chiqindilarni boshqarish tizimining barqaror ishlashini ta’minlash uchun institutda talabalar va xodimlar o‘rtasida ekologik xabardorlikni oshirishga alohida e’tibor qaratiladi. Yil davomida ekologik seminarlar, treninglar, targ‘ibot tadbirlari hamda jamoaviy muhokamalar tashkil etiladi.
Mazkur tadbirlar chiqindilarni to‘g‘ri ajratish, ularni qayta ishlash, resurslardan oqilona foydalanish va ekologik madaniyatni shakllantirishga xizmat qiladi. Talabalar ishtirokidagi tashabbuslar ushbu jarayonning barqaror va keng qamrovli bo‘lishini ta’minlaydi.
![]() |
![]() |
Talabalar va xodimlar uchun ekologik xabardorlik va chiqindilarni boshqarish bo‘yicha seminar hamda targ‘ibot tadbirlari o‘tkaziladi
6. Atrof-muhitga ta’siri
Joriy etilgan organik chiqindilarni boshqarish tizimi institut hududida ekologik barqarorlikni mustahkamlashga xizmat qilmoqda. Ushbu tashabbus natijasida chiqindilarni poligonlarga chiqarish hajmini kamaytirish, organik chiqindilarni foydali resursga aylantirish va kampus yashil hududlarini qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha amaliy asos shakllandi.
Tizim, shuningdek, yashil hududlar sifatini yaxshilash, ekologik madaniyatni mustahkamlash va institut miqyosida resurslardan yanada samarali foydalanish uchun muhim institutsional mexanizm sifatida xizmat qilmoqda. Mazkur faoliyat Barqaror rivojlanish maqsadlarining, xususan, BRM 12 (Mas’uliyatli iste’mol va ishlab chiqarish) hamda BRM 13 (Iqlim o‘zgarishiga qarshi kurash) yo‘nalishlariga mos keladi.
![]() |
![]() |
Organik chiqindilarni qayta ishlash va yashil tashabbuslar institut hududida ekologik muhitni yaxshilashga xizmat qilmoqda
.jpg)

.jpg)
.jpg)

